Rys historyczny: Będzin jest najstarszą historyczną stolicą Zagłębia Dąbrowskiego. Leży nad rzeką Czarna Przemsza we wschodniej części województwa śląskiego, na pograniczu z Małopolską. Już w czasach prehistorycznych ukształtowało się tutaj osadnictwo obronne kultury łużyckiej, a w XIV wieku na wzgórzu zamkowym z inicjatywy króla Kazimierza III Wielkiego został wzniesiony zamek murowany, który do dziś stanowi symbol miasta. Legenda głosi, iż sam Król Kazimierz nadał nazwę miastu oraz okolicznym miejscowościom wyrażając się tymi słowy: „Tam rosną dąbrowy, tam sosnowy, tutaj będziem my, a tam czeladź nasza”. Będzin jak całe Zagłębie Dąbrowskie był obszarem wielokulturowym, z dużym skupiskiem ludności napływowej. W początkach XV wieku pojawiły się tutaj pierwsze grupy społeczności żydowskiej, której liczba przed pierwszą wojną światową osiągnęła 85% całej ludności, a jej kres położyła okupacja hitlerowska. Będzin to również miasto postindustrialne, z bogatą tradycją górniczą. Niewątpliwie symbolami zindustrializowanej kultury mieszczańskiej jest odnowiona Nitowana Wieża Ciśnień oraz Cementownia Grodziec, która jest unikatem na skalę światową, a która w najbliższej przyszłości dzięki pozyskanym środkom zewnętrznym ma przejść gruntowną metamorfozę.
Edukacja: Miasto Będzin prowadzi 10 szkół podstawowych oraz 13 przedszkoli miejskich. Na terenie miasta działa też 9 przedszkoli niepublicznych. Oprócz tego na Miasto Będzin prowadzi placówkę wychowania pozaszkolnego – Międzyszkolny Ośrodek Sportowy, realizujący zajęcia w 5 sekcjach: piłki nożnej, siatkówki, judo, szermierki, lekkoatletyki i rekreacji. Miasto organizuje również dla najmłodszych dodatkowe zajęcia w ramach trzech projektów: BAMO (Będzińska Akademia Małego Odkrywcy), Brzdąc górą! (projekt przeznaczony dla dzieci w wieku 0-5 lat) oraz BAMS (Będzińska Akademia Małego Sportowca). Wszystkie zajęcia są bezpłatne i cieszą się ogromnym zainteresowaniem dzieci i rodziców.
Kultura: W mieście działa Muzeum Zagłębia, Ośrodek Kultury, Teatr Dzieci Zagłębia oraz Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna. W skład Muzeum Zagłębia w Będzinie wchodzi XIV-wieczny zamek na wzgórzu, Pałac Mieroszewskich z początku XVIII wieku, podziemia będzińskie, Dom Modlitwy „Mizrachi”, mury miejskie, wzgórze zamkowe. Rzesze najmłodszych przyciąga Teatr Dzieci Zagłębia, założony przez Jana Dormana. Jego historia sięga 1945 roku, w obecnej siedzibie działa od 1949 roku. 25 marca 1992 r. w foyer teatru odsłonięto tablicę poświęconą pamięci Jana Dormana, sławnego w świecie reżysera, animatora i menadżera teatru dziecięcego, założyciela i pierwszego dyrektora będzińskiego teatru. W 10. rocznicę śmierci Dormana w marcu 1996 r. teatr otrzymał jego imię. Wybitny polski aktor Janusz Gajos jest Honorowym Obywatelem Miasta Będzina – właśnie tu w Teatrze Dzieci Zagłębia zaczynał swoją przygodę z teatrem. W mieście przez cały rok odbywają się liczne imprezy i wydarzenia kulturalne, które są ogromną gratką dla miłośników sztuki. Co roku w styczniu ma tu miejsce Międzynarodowy Festiwal Kolęd i Pastorałek, w maju Turniej Rycerski na wzgórzu zamkowym, zaś w czerwcu Jarmark Rzemiosła i Rękodzieła.
Środowisko: Będzin jest miastem zielonym, ekologicznym. Wiele podejmowanych działań ma na celu zachowanie przyrodniczego bogactwa i bioróżnorodności. Pomimo długiego okresu eksploatacji złóż węgla zachowały się wspaniałe tereny zielone, które stanowią ostoję wielu zagrożonych gatunków roślin i zwierząt. Las Grodziecki to kompleks leśny o powierzchni blisko 150 hektarów. Jego nazwa pochodzi od dzielnicy Grodziec, w której się znajduje. To jeden z trzech Obszarów Chronionego Krajobrazu w Będzinie. W dzielnicy Grodziec znajduje się najważniejsze wzniesienie w okolicy - Góra Świętej Doroty (382 m n.p.m.), będąca punktem widokowym na ciekawą panoramę Zagłębia Dąbrowskiego i Górnego Śląska. Do aktywnego wypoczynku zachęcają 3 duże zrewitalizowane parki:
Park Krakowska o powierzchni około 2,4 ha. Zrewitalizowaną polanę okala ścieżka piesza, wzdłuż której ulokowano wielotematyczne place rekreacyjne. W naturalnym zagłębienie terenu, gdzie sezonowo tworzą się mokradła, powstało stanowisko do obserwacji bioróżnorodności flory i fauny. Park wzbogacił się o dodatkowe atrakcje: przyrodniczy plac zabaw, wierzbowe altany, plac piknikowy, plac edukacji przyrodniczej. Teren parku stał się miejscem niezwykle wartościowym dla mieszkańców Będzina także pod względem przyrodniczym.
Park Rozkówka – ponad dwuhektarowy teren grodzieckiego parku przeszedł w 2021 roku całkowitą modernizację. Przebudowany amfiteatr, nowe dydaktyczne place zabaw oraz przyrodnicza ścieżka dydaktyczna, a także parking i ścieżki rekreacyjne są jednym z ulubionych miejsc spacerowych mieszkańców Grodźca.
Park Małpi Gaj – Brzozowica Rewitalizacja Małpiego Gaju zakończyła się w czerwcu 2019 roku. Centralną częścią parku jest polana rekreacyjna o powierzchni 700 m kw. Na terenie parku powstał też ogrodzony tor agility dla czworonogów.
Turystyka: Miasto łączące bogatą historię z nowoczesną infrastrukturą, będące doskonałą przestrzenią do życia i wypoczynku – taki właśnie jest Będzin. Niezaprzeczalnym symbolem miasta jest zamek królewski położony malowniczo na wzgórzu nad Czarną Przemszą. Do najważniejszych zabytków, które przyciągają do Będzina turystów, należy również barokowo-klasycystyczny Pałac Mieroszewskich, kościół pw. św. Trójcy czy barokowy kościół św. Doroty z XVII wieku położony na najwyższym wzniesieniu w okolicy – Górze Świętej Doroty. Podziemia będzińskie odkrywają przed zwiedzającymi swe tajemnice, a zgłębianie ich zakamarków staje się niesamowitą przygodą, pozwalającą przenieść się w czasie. Będzin to nie tylko miejsce o niezwykłych walorach historycznych, to także ciekawe miejsce wypoczynku dla ludzi aktywnych, kochających sport oraz piesze wędrówki. Wzgórze zamkowe, zabytkowy park przy Pałacu Mieroszewskich, plaża miejska czy urokliwe zakątki na szlaku Via Regia, są wymarzonym miejscem do spędzania wolnego czasu. Najmłodsi mogą skorzystać z miejskiej bawialni czy udać się na wodny plac zabaw. Popularnym miejscem spacerowym stały się także zrewitalizowane bulwary nad Czarną Przemszą – strefa rekreacji i ciekawych wydarzeń miejskich. Istotnym elementem rewitalizacji bulwarów jest nowoczesna hala widowiskowo-sportowa Będzin Arena – miejsce, gdzie rozgrywane są mecze siatkarskie drużyny MKS Będzin, odbywają się koncerty, gale oraz ciekawe wydarzenia kulturalne i sportowe.
Ochrona zdrowia: W Będzinie realizowane są różnorodne programy zdrowotne i profilaktyczne, dedykowane konkretnym grupom wiekowym oraz osobom z podwyższonym ryzykiem zachorowania, np. Program badań przesiewowych słuchu dla uczniów klas I szkół podstawowych, Program profilaktyki i wczesnego wykrywania wad wzroku dla uczniów klas III szkół podstawowych czy Program profilaktyki i wczesnego wykrywania zakażeń HCV na terenie miasta Będzin na lata 2025 – 2027. Ponadto miasto zleca corocznie realizację zadania „Prowadzenie kampanii edukacyjnej wśród mieszkańców Będzina, poświęconej promocji i ochronie zdrowia” – w 2024 roku realizatorem było Będzińskie Stowarzyszenie Amazonek. Miasto współpracuje również z firmami medycznymi w ramach bezpłatnych badań mammograficznych. Dzięki współpracy ze Śląską Izbą Aptekarską w mieście działał także Farmakobus. Celem akcji był wzrost świadomości społeczeństwa wobec roli, jaką farmaceuci pełnią w systemie opieki zdrowotnej. W Farmakobusie można było dokonać pomiaru ciśnienia tętniczego krwi, stężenia cukru we krwi, a także BMI. Ważnym aspektem była kwestia edukacji. Farmaceuci instruowali, jak prawidłowo używać inhalatorów i zachęcali do szczepień profilaktycznych.